DUBAJ/WASZYNGTON – Prezydent USA Donald Trump oświadczył w środę, 20 maja, że Stany Zjednoczone są gotowe do przeprowadzenia kolejnych ataków na Teheran, jeśli Iran nie zgodzi się na zawarcie pokoju, jednak zasugerował, że Waszyngton może poczekać kilka dni, aby „uzyskać właściwe odpowiedzi".

W rozmowie z dziennikarzami Trump stwierdził, że sytuacja jest „na granicy" i może szybko eskalować.

Sześć tygodni po zawieszeniu przez niego Operacji Epic Fury w związku z rozejmem, rozmowy zmierzające do zakończenia wojny przyniosły niewielkie postępy, podczas gdy gwałtownie rosnące ceny benzyny odbiły się negatywnie na sondażach popularności prezydenta.

„Wierzcie mi, jeśli nie uzyskamy właściwych odpowiedzi, to pójdzie bardzo szybko. Jesteśmy gotowi do działania" – powiedział na Bazie Sił Połączonych Andrews. Zapytany, jak długo będzie czekał, Trump odparł: „To może być kilka dni, ale może pójść bardzo szybko."

Iran ostrzegł przed wznowieniem ataków.

„Jeśli agresja przeciwko Iranowi zostanie powtórzona, obiecana regionalna wojna tym razem wyjdzie poza region" – oświadczyły Gwardie Rewolucyjne.

Teheran uruchomił również nową „Perską Zatokową Administrację Cieśninową" w celu kontrolowania ruchu w strategicznej Cieśninie Ormuz.

Trump ponowił swoje postanowienie, by nie dopuścić do zdobycia przez Iran broni jądrowej.

„Jesteśmy w końcowej fazie sprawy Iranu. Zobaczymy, co się stanie. Albo będzie umowa, albo zrobimy pewne rzeczy, które są trochę nieprzyjemne, ale mam nadzieję, że do tego nie dojdzie" – powiedział Trump dziennikarzom wcześniej tego dnia. „Idealnie chciałbym, żeby zginęło jak najmniej ludzi, a nie dużo. Możemy to zrobić w obie strony."

Rozmawiał z tureckim prezydentem Tayyipem Erdoğanem, który z zadowoleniem przyjął przedłużenie rozejmu i powiedział Trumpowi, że uważa „rozsądne rozwiązanie" za możliwe – podała Ankara.

Przewodniczący parlamentu Mohammad Baqer Qalibaf, główny negocjator pokojowy Iranu, powiedział w wiadomości głosowej w mediach społecznościowych, że „jawne i ukryte działania wroga" świadczą o tym, że Amerykanie przygotowują nowe ataki.

Irański prezydent Masoud Pezeshkian stwierdził, że Teheran pozostaje otwarty na negocjacje, ale dodał we wpisie na X: „Zmuszenie Iranu do kapitulacji przez przymus to nic innego jak złudzenie."

Podejrzenia wobec działań Ameryki

Rzecznik ministerstwa spraw zagranicznych Esmaeil Baghaei powiedział, że Iran prowadzi negocjacje „poważnie i w dobrej wierze, ale ma silne i uzasadnione podejrzenia co do postępowania Ameryki."

W ramach najnowszych wysiłków dyplomatycznych minister spraw wewnętrznych Pakistanu – który był gospodarzem jedynej dotychczasowej rundy rozmów pokojowych i od tamtej pory jest kanałem przekazywania wiadomości między stronami – przebywał w środę w Teheranie.

Baghaei poinformował, że Waszyngton i Teheran nadal wymieniają wiadomości za pośrednictwem mediacji pakistańskiego ministra.

Iran złożył w tym tygodniu USA nową ofertę. Opisy Teheranu sugerują, że w dużej mierze powtarza ona warunki wcześniej odrzucone przez Trumpa, w tym żądania kontroli nad Cieśniną Ormuz, odszkodowania za szkody wojenne, zniesienia sankcji, uwolnienia zamrożonych aktywów i wycofania wojsk USA.

Trump we wtorek, 19 maja, powiedział, że w tym tygodniu był o godzinę od wydania rozkazu ataku w odpowiedzi na prośby kilku sąsiadów Iranu znad Zatoki Perskiej.

Chińskie tankowce przez cieśninę

Iran w dużej mierze zamknął Cieśninę Ormuz dla wszystkich statków poza własnymi od czasu, gdy 28 lutego rozpoczęły się ataki USA i Izraela, powodując największe w historii zakłócenia w globalnych dostawach energii. USA odpowiedziały w ubiegłym miesiącu własną blokadą irańskich portów.

Iran ogłosił w środę „kontrolowaną strefę morską" przy cieśninie i poinformował, że przepływ będzie wymagał zezwolenia nowo utworzonej władzy. Oświadczył, że zamierza ponownie otworzyć cieśninę dla zaprzyjaźnionych krajów, które przestrzegają jego warunków. Mogłoby to potencjalnie obejmować opłaty za dostęp, co Waszyngton uznaje za niedopuszczalne.

Dwa wielkie chińskie tankowce przewożące około 4 milionów baryłek ropy opuściły cieśninę w środę. Iran ogłosił w ubiegłym tygodniu, gdy Trump przebywał w Pekinie na szczycie, że zgodził się złagodzić przepisy dla chińskich statków.

Południowokoreański minister spraw zagranicznych poinformował w środę, że koreański tankowiec przepływa przez cieśninę we współpracy z Iranem.

Monitor żeglugowy Lloyd's List podał, że w ubiegłym tygodniu przez cieśninę przeszło co najmniej 54 statki, czyli około dwukrotnie więcej niż w poprzednim tygodniu. Iran poinformował, że w ciągu ostatnich 24 godzin przepłynęło 26 statków, co stanowi nadal jedynie ułamek 140 dziennie przed wojną.

Presja na zakończenie wojny

Trump jest pod presją zakończenia wojny, ponieważ gwałtownie rosnące ceny energii uderzają w jego Partię Republikańską przed wyborami do Kongresu w listopadzie.

Benchmarkowe jednomiesięczne kontrakty terminowe na ropę Brent rozliczyły się późno w środę na poziomie 105,02 USD za baryłkę, spadając o 5,63% w ciągu dnia w związku z odżywającymi nadziejami na porozumienie.

„Inwestorzy chętnie oceniają, czy Waszyngton i Teheran mogą rzeczywiście znaleźć wspólną płaszczyznę i zawrzeć porozumienie pokojowe, przy czym stanowisko USA zmienia się każdego dnia" – powiedział Toshitaka Tazawa, analityk w Fujitomi Securities.

Bombardowania USA i Izraela zabiły tysiące ludzi w Iranie, zanim zostały zawieszone w ramach rozejmu na początku kwietnia. Izrael zabił również tysiące kolejnych osób i wysiedlił setki tysięcy w Libanie, który najechał w pogoni za popieraną przez Iran milicją Hezbollahu. Irańskie ataki na Izrael i sąsiednie państwa Zatoki Perskiej zabiły dziesiątki osób.

Trump i izraelski premier Benjamin Netanjahu powiedzieli, gdy rozpoczynali wojnę, że ich celami było ograniczenie wsparcia Iranu dla regionalnych milicji, rozmontowanie jego programu jądrowego, zniszczenie jego zdolności rakietowych i ułatwienie Irańczykom obalenia swoich władców.

Jednak Iran zachował jak dotąd swoje zapasy wzbogaconego uranu bliskiego jakości broni oraz zdolność do zagrażania sąsiadom za pomocą pocisków rakietowych, dronów i milicji zastępczych. Jego duchowni władcy, którzy stłumili masowe powstanie na początku roku, nie napotkali żadnych oznak zorganizowanej opozycji od czasu wybuchu wojny. – Rappler.com