Republikanie krytykują umowę Trumpa z Iranem w miarę ujawniania się szczegółów, nazywając ją „najgorszym błędem w polityce zagranicznej", podczas gdy prezydent atakuje „tych głupców"

WASZYNGTON, 19 czerwca — Tymczasowa umowa prezydenta USA Donalda Trumpa mająca zakończyć wojnę z Iranem spotkała się z ostrą publiczną krytyką ze strony niektórych jego partyjnych kolegów z Partii Republikańskiej, gdy wczoraj na Kapitolu zaczęły krążyć kopie podpisanego porozumienia.

Jeden z senatorów republikańskich nazwał ogłoszony w tym tygodniu pakt ramowy „najgorszym błędem polityki zagranicznej od dziesięcioleci", inny stwierdził, że niektóre zgłaszane postanowienia wydają się „źle przemyślane", a część prorepublikańskich komentatorów również zerwała z Trumpem w sprawie tej umowy.

Krytyka ta stanowiła rzadką naganę ze strony członków Partii Republikańskiej, którzy w większości okazywali pełną lojalność wobec prezydenta, lecz są coraz bardziej niespokojni, gdyż skutki gospodarcze konfliktu z Iranem zaszkodzą ich wynikom przed wyborami śródokresowymi w listopadzie, które zadecydują o kontroli nad Kongresem. Demokraci, którzy dążą do odzyskania kontroli nad jedną lub obydwiema izbami ustawodawczymi, również krytykowali tę umowę. Biały Dom przesłał wczoraj członkom Kongresu tekst amerykańsko-irańskiego Memorandum of Understanding (MOU) — dzień po tym, jak Trump podpisał wstępne porozumienie kończące wojnę. Dokument, z którym zapoznała się agencja Reuters, był zgodny z tym, co odczytał w środę urzędnik USA. Ustawodawcy z obu partii stwierdzili, że chcą uzyskać więcej informacji od Białego Domu.

Do wczoraj asystenci kongresowi poinformowali, że nie odbyły się żadne odprawy dla Kongresu na temat umowy ani planów administracji, a także nie ogłoszono, że jakiekolwiek są zaplanowane.

Część najbardziej ostrej krytyki MOU dotyczyła doniesień, że administracja Trumpa zgodziła się na uwolnienie zamrożonych irańskich aktywów, zezwolenie na utworzenie prywatnego funduszu majątkowego o wartości 300 miliardów dolarów (1,2 biliona RM) w celu pobudzenia inwestycji w Iranie oraz złagodzenie sankcji.

'Błąd'

„Ambicje nuklearne Iranu nie zostały powstrzymane, a Iran nauczył się, że grożenie zamknięciem Cieśniny Ormuz działa i bez wątpienia będzie to wykorzystywał w przyszłości" — napisał republikański senator Bill Cassidy z Luizjany w poście na X.com.

Zwrócił uwagę, że przed wojną cieśnina — jedna z najważniejszych na świecie tras transportu ropy naftowej — była otwarta, a Iran podlegał surowym sankcjom. „Teraz 13 Amerykanów nie żyje, rodziny zapłaciły miliardy na stacjach benzynowych, sankcje zostaną zniesione, a bombardowania ustały. To najgorszy błąd polityki zagranicznej od dziesięcioleci" — napisał Cassidy.

Roger Wicker z Missisipi, republikański przewodniczący potężnej Komisji Sił Zbrojnych Senatu, wyraził obawę, że MOU „wycofa się z" sukcesów militarnych USA.

Wicker stwierdził również, że zmuszenie Izraela do zaprzestania działań przeciwko Hezbollahowi w Libanie byłoby błędem, i sprzeciwił się znoszeniu jakichkolwiek sankcji wobec Iranu lub odmrażaniu irańskich funduszy „w zamian za samo zobowiązanie Iranu do negocjowania przez kolejne 60 dni".

Trump zaatakował swoich krytyków w poście w mediach społecznościowych. „Ci głupcy, którzy uważają, że nie byłem wystarczająco twardy wobec Iranu, gdy giełda właśnie osiągnęła REKORDOWY POZIOM, a ceny ropy 'lecą' w dół, to albo zazdrośnicy, źli ludzie, albo głupcy. MAKE AMERICA GREAT AGAIN!!! Prezydent DJT" — napisał.

Umowa kończąca konflikt i otwierająca kluczową dla gospodarki Cieśninę Ormuz jest pod pewnymi względami sukcesem dla Trumpa, który potrzebował wyjścia z konfliktu, który windował ceny energii i uszczuplał zasoby militarne USA. Ostateczna umowa, wciąż będąca przedmiotem negocjacji, mogłaby przynieść USA dodatkowe korzyści.

Krytycy twierdzą jednak, że tymczasowa umowa oferuje Iranowi znaczące korzyści w zamian za dwie rzeczy, które Stany Zjednoczone miały wcześniej — otwartą cieśninę i obietnicę Iranu, że nie opracuje broni jądrowej.

Komentatorzy: „Katastrofa" 

Ben Shapiro, konserwatywny publicysta i podcaster, który wcześniej kibicował uderzeniom USA i Izraela na Iran, określił memorandum of understanding jako „katastrofę", winą obarczając jednak wiceprezydenta J.D. Vance'a. Shapiro stwierdził, że Vance zawiódł Trumpa, popierając tę umowę.

„To MOU wydaje się, już na podstawie samego tekstu, katastrofą, która nie osiąga żadnego z rzeczywistych, sygnałowych celów wyznaczonych przez administrację" — powiedział Shapiro stacji Fox News w środę.

Mark Levin, jeden z najbardziej zagorzałych zwolenników Trumpa, również zerwał z nim w sprawie tej umowy. Wczoraj konserwatywny komentator Fox News wziął na cel republikańskiego senatora Rogera Marshalla z Kansas za sugestię, że Iran powinien mieć prawo zatrzymać pociski balistyczne do celów obronnych. „Ten człowiek nie powinien być nigdy wybrany nawet na łapacza psów" — napisał Levin o Marshallu w poście na X, nazywając decyzję administracji o nieuwzględnieniu pocisków balistycznych w umowie „skandalem".

„Bagatelizowanie szkód wyrządzanych przez te pociski (zapytajcie kraje arabskie, co myślą o pociskach balistycznych) i znaczenia ich nieuwzględnienia w jakiejkolwiek umowie jest całkowicie nieodpowiedzialne" — napisał Levin. „Iran to reżim terrorystyczny, który zabijał naszych ludzi — ile razy jeszcze musimy być o tym przypominani".

Niemniej jednak wielu republikanów chwaliło tę umowę.

W radiu KCMO Marshall pochwalił Trumpa za wybranie „drogi do trwałego pokoju — a nie kolejnej wiecznej wojny" i powiedział, że będą sprawowane kontrole nad tym, jak Iran wydaje otrzymane pieniądze, oraz że nie będą one pochodzić od amerykańskich podatników.

Ustawodawcy mogą w końcu poddać umowę przeglądowi. Na mocy ustawy o przeglądzie porozumienia nuklearnego z Iranem z 2015 roku (INARA), uchwalonej po zawarciu międzynarodowego porozumienia nuklearnego z Iranem przez demokratycznego prezydenta Baracka Obamę, każde porozumienie dotyczące irańskiego programu nuklearnego i łagodzenia sankcji musi zostać poddane przeglądowi przez Kongres.

Administracja Trumpa wysyłała sprzeczne sygnały co do tego, czy planuje to zrobić, jednak kilku ustawodawców, w tym republikański senator Lindsey Graham z Karoliny Południowej, bliski sojusznik administracji, stwierdziło, że musi to zostać przesłane na Kapitol. — Reuters