Kenia wprowadza analitykę blockchain przed rozpoczęciem licencjonowania kryptowalut

Kenia przystąpiła do zakupu platformy do nadzoru blockchain, zdolnej do śledzenia transakcji w ponad 20 sieciach blockchain, ponieważ kraj przygotowuje się do nadzorowania licencjonowanych firm kryptowalutowych zgodnie z nową ustawą o aktywach wirtualnych.

Zgodnie z dokumentami przetargowymi przejrzanych przez Capital FM Africa, Urząd Rynku Kapitałowego Kenii (CMA) poszukuje zaawansowanego systemu analityki blockchain, który może monitorować działalność związaną z aktywami cyfrowymi w czasie rzeczywistym oraz retrospektywnie. 

Proponowana platforma wspierałaby dochodzenia regulacyjne, identyfikowała podejrzane transakcje i wzmacniała nadzór nad zgodnością, gdy krajowe ramy licencjonowania kryptowalut zmierzają ku wdrożeniu.

Zgodnie ze specyfikacją przetargową system musi obsługiwać Bitcoin, Ethereum oraz co najmniej 20 innych sieci blockchain. Generowałby automatyczne alerty dla portfeli wysokiego ryzyka, nietypowo dużych transferów, mixerów kryptowalutowych, adresów powiązanych z darknetem oraz podmiotów wymienionych w bazach danych sankcyjnych prowadzonych przez Organizację Narodów Zjednoczonych i Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych USA.

Organ regulacyjny chce również oprogramowania zdolnego do mapowania relacji między portfelami, odbudowywania historii transakcji, śledzenia środków w wielu blockchainach oraz przypisywania ocen ryzyka związanych z praniem pieniędzy, ransomware, oszustwami i finansowaniem terroryzmu. Ponadto CMA planuje wykorzystać platformę do identyfikacji giełd kryptowalutowych najczęściej używanych przez mieszkańców Kenii oraz wykrywania platform offshore obsługujących lokalnych użytkowników bez zgody regulacyjnej.

Narzędzia nadzorcze wspierające nowe przepisy kryptowalutowe

Zakup narzędzi nadzorczych następuje po wprowadzeniu przez Kenię pierwszych kompleksowych ram prawnych dla aktywów cyfrowych. Prezydent William Ruto podpisał ustawę o dostawcach usług aktywów wirtualnych w październiku, a legislacja weszła w życie w następnym miesiącu.

Ustawa dzieli odpowiedzialność regulacyjną między Bank Centralny Kenii a CMA. Podczas gdy bank centralny nadzoruje usługi płatnicze, stablecoiny i dostawców portfeli depozytowych, CMA odpowiada za regulację giełd kryptowalutowych, brokerów, doradców inwestycyjnych i platform tokenizacyjnych, ponieważ Kenia dostosowuje swoje ramy regulacyjne do standardów przeciwdziałania praniu pieniędzy ustanowionych przez Grupę Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF).

Mimo że ramy prawne są już w mocy, żadna firma kryptowalutowa nie otrzymała jeszcze licencji. Ministerstwo Skarbu opublikowało projekt rozporządzeń w marcu, a obecni operatorzy mają czas do listopada 2026 roku na spełnienie nowych wymogów zgodności.

Wcześniej w tym roku kenijski projekt ustawy finansowej na rok 2026 zaproponował dodatkowe obowiązki raportowe dla dostawców usług aktywów wirtualnych. Zgodnie z propozycją firmy kryptowalutowe składałyby roczne raporty do Urzędu Skarbowego Kenii zawierające informacje o użytkownikach podlegających raportowaniu i osobach kontrolujących, podczas gdy kraj mógłby również wymieniać dane dotyczące transakcji aktywami wirtualnymi z zagranicznymi organami podatkowymi zgodnie z międzynarodowymi standardami raportowania, według analizy opublikowanej przez KPMG Kenya.

Kenia dołącza do globalnych regulatorów wykorzystujących analitykę blockchain

Możliwości opisane w przetargu CMA ściśle odpowiadają komercyjnym platformom wywiadu blockchain oferowanym przez firmy takie jak Chainalysis, TRM Labs i Elliptic, które dostarczają oprogramowanie do monitorowania transakcji regulatorom i organom ścigania w kilku krajach.

Kenia pozostaje jednym z największych rynków kryptowalutowych w Afryce. Według Chainalysis użytkownicy w kraju otrzymali kryptowaluty o wartości około 19 miliardów dolarów między lipcem 2024 a czerwcem 2025 roku, co plasuje Kenię na czwartym miejscu na kontynencie. Raport szacuje również, że ponad sześć milionów Kenijczyków korzysta z aktywów cyfrowych, przy czym znaczna część działalności odbywa się za pośrednictwem kanałów handlu peer-to-peer.

Podobne narzędzia do monitorowania blockchain są już stosowane gdzie indziej. W Stanach Zjednoczonych Imigracja i Kontrola Celna podjęła w ubiegłym roku działania mające na celu zakup oprogramowania kryminalistycznego od TRM Labs i Chainalysis, podczas gdy obie firmy świadczą już usługi dla agencji takich jak FBI, DEA i IRS. Brytyjski urząd podatkowy, HMRC, również zawarł umowę z TRM Labs w celu pomocy w śledzeniu podejrzanych transakcji kryptowalutowych.