Absolwenci pokolenia Z obwiniają AI za swoje problemy z bezrobociem, choć powinni szukać przyczyn gdzie indziej

Podczas gdy niedawni absolwenci rozpoczęli swoje lato potencjalnego bezrobocia, wygwizdując mówców na uroczystościach wychwalających zalety AI, być może będą musieli szukać innych winowajców niskich wskaźników zatrudnienia. Jeden z czołowych ekonomistów argumentował, że to pokolenie ma powody do narzekań na słaby rynek pracy, który dziedziczy, wykraczające poza samą technologię, a dowodem jest to, że dzisiejsze dane o bezrobociu zmieniły się niewiele po wprowadzeniu popularnych dziś narzędzi AI.

„Wiele osób szybko obwiniło ChatGPT za tę lukę – jego premierę w listopadzie 2022 roku i szerszy wzrost znaczenia AI" – powiedział główny ekonomista Apollo, Torsten Slok, w niedawnym wpisie na blogu. „Ale sektory narażone na AI, w których skupiają się ci absolwenci, są również najbardziej wrażliwe na zacieśnianie polityki Fed, niepewność związaną z wojną handlową i spowalniającą imigrację, więc presja na poziomie wejściowym jest o wiele bardziej prawdopodobnym produktem ogólnego rynku pracy o niskim zatrudnieniu i niskich zwolnieniach niż technologii, którą firmy ledwo zaczęły wdrażać, gdy luka się pojawiła."

Stopa bezrobocia wśród niedawnych absolwentów uczelni uparcie utrzymuje się na poziomie 5,6%, mniej więcej tyle samo co rok temu. Bezrobocie wśród niedawnych absolwentów jest znacznie wyższe niż 4,2% stopa bezrobocia dla wszystkich pracowników, która jest już najwyższa od czterech lat, według danych Federal Reserve Bank of New York. 

Slok zauważył rozbieżność w stopach bezrobocia między absolwentami pokolenia Z a ogółem społeczeństwa, rozpoczynającą się około kwietnia 2022 roku, około sześć miesięcy przed premierą ChatGPT, co doprowadziło go do wniosku, że za rosnącym bezrobociem tego pokolenia muszą stać inne czynniki.

Wyjaśnił, że choć bezrobocie wśród absolwentów uczelni i niedawnych absolwentów przekroczyło ogólną stopę bezrobocia, różnica między tymi liczbami pozostała stabilna, zarówno przed, jak i po tym, jak OpenAI wprowadził ChatGPT prawie cztery lata temu. 

Obserwacja ekonomisty Apollo rzuca światło na rozdźwięk, z jakim zmaga się pokolenie Z wchodząc na rynek pracy: AI wzbudza niepokój i frustrację, mimo że młodzi ludzie stoją w obliczu szeregu wyzwań ekonomicznych, które faktycznie utrudniają im poszukiwania pracy.

Skąd pochodzi nieadekwatny lęk pokolenia Z przed AI? 

Pokolenie Z jasno określiło swój stosunek do AI: Według raportu iCIMS Workforce Report ze stycznia, ponad połowa (51%) przedstawicieli pokolenia Z uważa, że AI stanowi największe zagrożenie dla ich bezpieczeństwa zatrudnienia. Wydaje się, że część tego niepokoju wynika ze sposobu, w jaki firmy mówią o AI: Takie firmy jak Meta nakłaniają pracowników do wdrażania kolejnych narzędzi AI, a jednocześnie przytaczają tę technologię jako powód zwolnień i ograniczenia rekrutacji. Raport Glassdoor's 2026 Worklife Trends Midyear Check-In wykazał, że ta retoryka odbija się na pracownikach – 53% dyskusji o AI na platformie jest negatywna, a 43% pozytywna, w porównaniu z ubiegłym rokiem, gdy 41% było negatywnych, a 55% pozytywnych.

„Szum wokół AI i szybko zmieniających się możliwości może podsycać niepokój wśród pracowników z wielu różnych zawodów i branż, którzy obawiają się, że ich miejsca pracy mogą być teraz bezpieczne przed automatyzacją AI, ale za kilka lat już nie" – podał raport.

Jednak w miarę narastania niepokoju dane dotyczące rzeczywistego wpływu AI na rynek pracy pozostają niejasne: Pionierskie badanie Stanforda opublikowane w ubiegłym roku urzeczywistniło te obawy, stwierdzając, że AI miało „znaczący i nieproporcjonalny wpływ na pracowników szczebla podstawowego na amerykańskim rynku pracy", w tym 13% względny spadek zatrudnienia wśród pracowników na wczesnym etapie kariery. Jednak Yale Budget Lab nie stwierdził znaczących zmian w rotacji ani długości bezrobocia w miejscach pracy zarówno o wysokiej, jak i zerowej ekspozycji na AI, co wskazuje, że jeśli zmiany na rynku pracy związane z AI zachodzą, to nie w wystarczającej skali, by dane mogły je uchwycić.

Eksperci tacy jak Cal Newport, informatyk i autor książki Deep Work: Rules for Focused Success in a Distracted World, obwiniają liderów technologicznych za podsycanie tego niepokoju związanego z AI poprzez „doom trolling", czyli katastrofizowanie skutków AI na publicznych forach. W artykule opiniotwórczym w New York Times opublikowanym w ubiegłym tygodniu postawił tezę, że firmy technologiczne angażują się w doom trolling być może po to, by nagłośnić potęgę swoich technologii przed kluczowymi debiutami giełdowymi lub w celu rekrutacji talentów. Ostrzegł jednak, że odbywa się to kosztem zdrowia psychicznego społeczeństwa, które próbuje zrozumieć, jak ta technologia na nie wpłynie.

„To mogło być okres pełnego nadziei innowacji, ale zamiast tego nasze emocje są manipulowane przez napędzane interesem własnym i moralnie nie do obrony uzależnienie Doliny Krzemowej od doom trollingu" – powiedział. „Ta strategia komunikacji musi się zatrzymać. Szkody, jakie wyrządza zdrowiu psychicznemu społeczeństwa, prawdopodobnie przewyższają korzyści, które AI dotychczas przyniosło."

Co tak naprawdę powoduje koszmar zatrudnienia pokolenia Z?

Ekonomiści, w tym Slok z Apollo, argumentowali, że choć dane dotyczące rzeczywistego wpływu AI na rynek pracy są niejasne, istnieje wiele istotnych powodów, dla których pokolenie Z może mieć trudności ze znalezieniem pracy. Przytoczył przeprowadzoną w lutym analizę dotyczącą miejsc pracy wrażliwych na AI i stwierdził, że od końca 2022 roku te same branże o wysokiej ekspozycji – takie jak magazynowanie i składowanie, usługi kadrowo-płacowe oraz role wsparcia transportu – były również dotknięte niepewnością handlową, spowolnieniem podaży pracy napędzanej imigracją oraz restrykcyjną polityką monetarną. Zatrudnienie w miejscach pracy narażonych na AI było silniej skorelowane z momentem, gdy Rezerwa Federalna zaczęła podnosić stopy procentowe na początku 2022 roku, co utrudnia ustalenie, czy AI jest główną siłą napędową wyzwań rynku pracy.

„Spowolnienie zatrudnienia w sektorach narażonych na AI jest prawdopodobnie spowodowane pewną kombinacją wszystkich tych czynników, a nie tylko AI" – napisał Slok.

Ekonomiści rzeczywiście ostrzegali przed wpływem polityki handlowej i imigracyjnej na rekrutację. Analitycy Pantheon Macroeconomics, Samuel Tombs i Oliver Allen, argumentowali w ubiegłorocznej nocie, że cła hamują wzrost wynagrodzeń, ponieważ firmy starają się odzyskać kurczące się marże w wyniku wyższych podatków importowych. Choć dane dotyczące miejsc pracy w 2026 roku były silniejsze niż rok wcześniej, słabe wskaźniki zatrudnienia pozostają stałym elementem, a nastawienie firm na ochronę marż może rozciągać się na rekrutację.

„Często w czasach wzmożonej niepewności po prostu trudno jest firmom i ludziom podejmować decyzje w czasie rzeczywistym" – powiedziała Laura Ullrich, dyrektor ds. badań ekonomicznych w Indeed Hiring Lab, w rozmowie z Fortune w ubiegłym roku. „I to spowalnia zatrudnienie. Spowalnia wszystkie te procesy."

Zaostrzenie polityki imigracyjnej prezydenta Donalda Trumpa miało podobny wpływ na zatrudnienie w USA. Opracowanie polityczne National Foundation for American Policy (NFAP) opublikowane wcześniej w tym roku wykazało spadek uczestnictwa w rynku pracy wśród pracowników urodzonych w USA w wieku 16 lat i starszych, co skłoniło ekonomistów do wniosku, że nie tylko kurczy się siła robocza imigrantów, ale nieobecność pracowników imigranckich pozostawia również amerykańskie firmy z mniejszymi zasobami do rozwoju działalności i zwiększania zatrudnienia wśród pracowników urodzonych w kraju.

„Większość badań ekonomicznych pokazuje, że imigracja zwiększa możliwości zatrudnienia dla osób urodzonych w USA, więc nie byłoby zaskoczeniem, gdyby ograniczenie imigracji szkodziło amerykańskim pracownikom" – powiedział w raporcie ekonomista pracy i starszy współpracownik NFAP, Mark Regets.

Łącznie czynniki te tworzą rynek pracy o niskim zatrudnieniu i niskich zwolnieniach, który nieproporcjonalnie dotyka pokolenie Z. Raport Federal Reserve Bank of St. Louis opublikowany w tym tygodniu wykazał, że wskaźnik zatrudnienia do populacji między osobami w wieku 16–24 lat a osobami w wieku 25–64 lat wzrósł od 2023 roku, co sugeruje, że gdy rekrutacja zwalnia, młodzi ludzie, którzy polegają na nowych ofertach pracy, są najbardziej dotknięci.

„Czasami w trakcie cyklu koniunkturalnego rynek pracy może wyglądać na silny na powierzchni, stając się jednocześnie znacznie mniej przyjazny dla nowych uczestników, którymi często są młodzi pracownicy" – napisali badacze Fed.

Ta historia została pierwotnie opublikowana na Fortune.com